Spotted Quoll

Próchnica zębów

PRÓCHNICA ZĘBÓW

Z badań epidemiologicznych wynika, że próchnica zębów stanowi w naszym kraju poważny problem.

Zawiązki zębów mlecznych powstają już w 7. tygodniu życia płodowego, a proces ich mineralizacji rozpoczyna się w 4. miesiącu życia płodowego i trwa do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia. Natomiast zawiązki zębów stałych zaczynają kształtować się w 16. tygodniu życia płodowego i proces ten trwa przez pierwszy rok życia. Ich mineralizacja rozpoczyna się po urodzeniu i trwa do około 3. roku życia.
Próchnica to bakteryjna destrukcja - niszczenie szkliwa zębowego, które stanowi naturalną tarczę ochronną zębów. Szkliwo ulegać może uszkodzeniom, które charakteryzują się powstawaniem początkowych mikrouszkodzeń, czyli drobnych zmian, a w przypadku ich nieleczenia zaawansowanych ubytków próchnicowych. W profilaktyce przeciwpróchnicowej wyróżnia się następujące elementy:   
a) utrzymanie higieny jamy ustnej
b) stosowanie odpowiedniej diety
c) podawanie fluoru
d) opieka stomatologiczna polegająca na uszczelnianiu bruzd i zagłębień na powierzchniach żujących zębów

Utrzymanie odpowiedniej higieny jamy ustnej dzieci w wieku przedszkolnym polegać powinno na systematycznej nauce szczotkowania zębów z użyciem pasty oraz płukaniu jamy ustnej. W praktyce polega to na wykonywaniu okrężnych ruchów prostopadle przyłożoną do zębow szczoteczką przez około 2 minuty. Bardzo istotne jest wyrobienie u dziecka nawyku przynajmniej dwukrotnego mycia zębów: porannego po śniadaniu i wieczornego po kolacji.
Odpowiedni sposób żywienia dziecka to kolejny ważny element w profilaktyce i w walce z próchnicą. Istotne jest wyeliminowanie nocnego pojenia słodzonymi napojami oraz unikanie nocnego karmienia. Niezbędne jest także ograniczenie w diecie słodyczy. Nie bez znaczenia jest wprowadzanie do diety dziecka w odpowiednim czasie pokarmów twardych, stymulujących żucie i gryzienie. Wydzielana podczas żucia ślina działa korzystnie, oczyszczając powierzchnię zębów.Podawanie stałego pokarmu powoduje lepsze ukrwienie przyzębia, masuje dziąsła, wpływa na częściowe samooczyszczanie zębów. U dzieci kształtuje dodatkowo prawidłowy rozwój szczęk. Ważne jest, by w diecie znajdowała się właściwa ilość pełnowartościowego białka, witamin oraz składników mineralnych. Głównie chodzi o witaminy A, B, C, D, E oraz takie składniki mineralne , jak fosfor i wapń.


Należy także zwrócić uwagę na zawartość w diecie fluoru. Najlepiej jest on przyswajalny z wody, nieco gorzej z produktów żywnościowych. U dzieci do 5. roku życia nie zaleca się używania fluorowanych past do zębów, a jedynie stosowanie fluoryzowanej wody, mleka, soli lub suplementów. Ma to zapobiec jego przedawkowaniu, bowiem małe dzieci często łykają pastę, co może skutkować powstawaniem zmian na zębach, typowych dla tzw. fluorozy. Fluoroza manifestuje się występowaniem kredowobiałych smug lub plam na powierzczni zębów.

Stosowanie past z wysoką zawartością fluoru jest natomiast korzystne u dzieci starszych. Mechanizm działania przeciwpróchnicowego fluoru polega na:

a) zwiększaniu mineralizacji szkliwa
b) osłabieniu fermentacyjnego działania bakterii
c) zwiększeniu odporności szkliwa zębowego na działanie kwasów

Zawartość składników odżywczych, mających wpływ na prawidłowe uzębienie, w poszczególnych składnikach spożywczych przedstawia się następująco:

a) witamina A zawarta m.in. w tranie, maśle, żółtkach jaj
b) prowitamina A (Beta-karoten) zwarta m.in. w marchwi, pomidorach, papryce
c) witaminaC zawarta m.in. w owocach cytrusowych, porzeczkach, kapuście, ziemniakach
d) witamina D zawarta m.in. w tranie, maśle, mleku, jajach
e) wapń i fosfor zwarate m.in. w  mleku, przetworach mlecznych, żółtkach jaj, warzywach

 Nie należy pozwalać dziecku na częste spożywanie małych ilości słodyczy. Mniej szkodliwe dla szkliwa jest spożywanie słodyczy w jednej, nawet większej porcji. Niekorzystne działanie cukrów na zęby zależy nie tylko od ich ilości ale i rodzaju. Najbardziej niebezpieczne dla zębów są takie cukry jak: sacharoza, maltoza, glukoza i fruktoza.

Zawartość poszczególnych cukrów w produktach spożywczych wygląda następująco:

a) glukoza: słodycze, owoce, miód, napoje, warzywa
b) fruktoza: owoce, miód, napoje, warzywa
c) laktoza:  mleko, lody, budyń
d) sacharoza: ciasto, słodycze, napoje, cukier biały i brązowy, warzywa


Najmniejszy potencjał próchnicotwórczy ma wielocukier- skrobia. Występuje on w pieczywie, ciastach, makaronie, ziemniakach oraz ryżu.
Bardzo ważnym elementem profilaktyki przeciwpróchnicowej są okresowe kontrole stanu uzębienia. Pozwalają one na wczesne wykrycie nawet drobnych zmian. Dzieci powinny być kontrolowane raz na kwartał, dorośli raz na pół roku.
Jak wynika z badań epidemiologicznych, w Polsce próchnica zębów mlecznych, jak i stałych stanowi poważny problem. Wśród krajów Europy zajmujemy pierwsze miejsce pod względem występowania próchnicy zębów mlecznych. Ostatnie lata nie wykazały, by sytuacja uległa poprawie.
Podopieczni i nauczyciele z naszego przedszkola nie poddają się jednak. Nieprzerwanie, przez cały rok szkolny i we wszystkich grupach wiekowych prowadzimy naukę prawidłowego mycia zębów. Zaś rodzice z dużym zrozumieniem dbają o wymianę szczoteczek oraz odpowiednią dla dzieci pastę. Należy mieć nadzieję, że działania te zaprocentują zdrowym uśmiechem naszych wychowanków.               
 


© 2022 Przedszkole 12 Otwock All Rights Reserved.