ĆWICZENIA I ZABAWY USPRAWNIAJĄCE MOTORYKĘ NARZĄDÓW MOWY

    REFERAT DLA RODZICÓW

            Są wśród dzieci przedszkolnych takie, które mają niesprawne narządy mowne, co utrudnia rozwój mowy. Ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mownych przeprowadza się w następujących zestawach:
    1)    Ćwiczenia szczęki dolnej
    2)    Ćwiczenia warg
    3)    Ćwiczenia języka
    4)    Ćwiczenia podniebienia miękkiego

        Wszystkie ćwiczenia należy wykonywać przed lustrem, aby móc obserwować ruchy poszczególnych narządów mowy. Ćwiczenie przez dziecko „min” przed lustrem wpływa dodatnio na rozwój i usprawnianie jego narządów mowy, a tym samym na szybszy rozwój mowy i szybszy rozwój intelektualny.

    Ad 1) Ćwiczenia szczęki dolnej należą do najprostszych. Poruszanie dolną szczęką jest czynnością fizjologiczną każdego człowieka np.: jedzenie, ziewanie. Ćwiczenia przeprowadzamy w formie zabawy. Podczas zabawy „Leniuszek” – dzieci wykorzystują umiejętność ziewania. Czynność opuszczania powoli dolnej szczęki i powoli unoszenia jej ku górze, powtarzając kilkakrotnie. To ćwiczenie usprawnia dolną szczękę, ale także rozluźnia mięśnie całego ciała i narządów mownych. Zalecane jest w przypadku trudności artykulacyjnych przy jąkaniu.
        Kolejnym ćwiczeniem jest przesuwanie opuszczonej dolnej szczęki w prawo i w lewo, także mocne wysuwanie do przodu i cofanie do pozycji wyjściowej.
        Ćwiczenia zastosowane w przypadku pracy z dziećmi z nieprawidłowym zgryzem to: wysuwanie do przodu i nagryzanie dolnymi zębami górnej wargi przy tyłozgryzie, nagryzanie górnymi zębami dolnej wargi przy przodozgryzie, Wymienione ćwiczenie powinno się konsultować z ortodontą.
        Zabawa „Na pastwisku” jest ćwiczeniem przy zamkniętych wargach. Dzieci naśladują żucie krowy, wykonując przed lusterkiem ruchy szczęki w prawo lub w lewo, do przodu i do tyłu, opuszczając szczękę i unosząc ją. W trakcie zabawy, można dołączyć ćwiczenia tonacyjne – naśladowanie głosu zwierzęcia: muuu, naśladowanie chodzenia krowy na pastwisku. Można wprowadzić do zabawy instrument np.: kołatkę, tamburino i wtedy poszczególne zadania dzieci wykonują na określony sygnał.

    Ad 2) Następne ćwiczenia mają na celu usprawnienie warg. Muszą one uwzględnić synchroniczne ruchy obu warg oraz samodzielne ruchy wargi górnej i dolnej. Wyrabiają one muskulaturę policzków i muskulaturę mimiczną. Przykład ćwiczeń – przy wymowie samogłoski „a” – maksymalne oddalenie od siebie wargi górnej i dolnej, przy wymowie samogłoski „i” maksymalne oddalenie kącików ust. Doskonałym ćwiczeniem jest uśmiech „od ucha do ucha”, kiedy widać zęby trzonowe zaciśnięte i robienie „ryjka”, – czyli maksymalne zbliżenie do siebie kącików ust. Kolejnym ćwiczeniem jest nadymanie policzków, czy utrzymywanie przy pomocy warg specjalnego patyczka i przy tym wdech i wydech kącikami ust.
        Zabawa „Koniki”, w której jedno dziecko jest konikiem a drugie woźnicą, wykorzystuje parskanie i cmokanie jako ćwiczenie warg. Dość trudnym ćwiczeniem jest unoszenie wargi górnej (szczęki zaciśnięte, widoczne tylko zęby górne) a potem opuszczanie wargi dolnej (widoczne tyko zęby dolne).
    Ad 3) Język jest najbardziej ruchliwym narządem mownym. Jego ćwiczenie rozpoczyna się od dużych ruchów na zewnątrz jamy ustnej. Dziecko powinno obserwować zadanie w lustrze i poprawiać błędne wykonanie.
        Innym ćwiczeniem jest: wyjmowanie języka na brodę, unoszenie go do góry i dotykanie jego czubkiem do nosa, także przesuwanie języka w płaszczyźnie poziomej do kącików ust z jak największym wysunięciem na boki. Kolejnym ćwiczeniem jest wysuwanie języka z jamy ustnej w linii poziomej i cofanie w głąb jamy ustnej, tak by grzbiet języka dotykał do tylnej ściany gardła.

    Ad 4) Ćwiczenia podniebienia miękkiego należy rozpoczynać równolegle z poprzednimi. Wskazane jest obserwowanie w lusterku wykonywanych ćwiczeń. Podczas ziewania ćwiczymy podniebienie miękkie, unosi się ono do góry i lekko cofa. Kolejnym ćwiczeniem jest oddychanie: wdech – nosem, wydech – ustami lub wyłącznie oddychanie przez usta lub wyłącznie oddychanie przez nos. Kaszlanie, chrapanie na wdechu i na wydechu, płukanie gardła to dobre ćwiczenia.
        Wszystkie te ćwiczenia należy pokazywać dzieciom powoli, aby mogły wykonać je precyzyjnie.






    Literatura
    E. Sachajska – „ Uczymy poprawnej wymowy” W-wa, WSiP 1981
    Program opracowała Anna Czyżkowska

    © 2018 Przedszkole 12. All Rights Reserved.

    Please publish modules in offcanvas position.