Przedszkole Miejskie nr 12 w Otwocku
 

Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

Zabawa czy nauka

┬á┬á┬á┬á Podstawow─ů form─ů dzia┼éalno┼Ťci dziecka jest zabawa. A┼╝ do chwili rozpocz─Öcia nauki szkolnej zajmuje ona najwa┼╝niejsze miejsce w jego ┼╝yciu, a i p├│┼║niej ma┼éy ucze┼ä po┼Ťwi─Öca jej ci─ůgle jeszcze du┼╝o czasu. Wsp├│┼écze┼Ťni rodzice dbaj─ů o to, by ich dzieci mia┼éy si─Ö czym bawi─ç. Nie zawsze jednak kupowane zabawki nale┼╝ycie spe┼éniaj─ů swoj─ů rol─Ö i s─ů dobrane do wieku dziecka. Wa┼╝n─ů spraw─ů jest r├│wnie┼╝ stosunek doros┼éych do dzieci─Öcych zabaw. Ma┼éemu dziecku rodzice z konieczno┼Ťci staraj─ů si─Ö organizowa─ç zabawy i uczestniczy─ç w nich. Starsze natomiast odsy┼éaj─ů do swoich zabawek. Niestety, panuje do┼Ť─ç powszechne przekonanie, ┼╝e zabawki mog─ů wyr─Öczy─ç rodzic├│w i zwolni─ç ich od uczestnictwa we wsp├│lnej zabawie. Jest to przekonanie b┼é─Ödne i szkodliwe z wychowawczego punktu widzenia. Wsp├│lna zabawa potrzebna jest nie tylko dziecku. Dla rodzic├│w uczestnictwo w zabawie mo┼╝e by─ç ┼║r├│d┼éem cennych informacji o rozwoju dziecka.
┬á┬á┬á┬á Zabawka towarzyszy dziecku od najwcze┼Ťniejszych chwil jego ┼╝ycia. Spr├│bujmy prze┼Ťledzi─ç, jak ta sfera dzia┼éalno┼Ťci dzieci─Öcej wygl─ůda w wieku przedszkolnym.
┬á┬á┬á┬á W trzecim roku ┼╝ycia dziecko panuje ju┼╝ do┼Ť─ç dobrze nad swoimi ruchami, bogaci si─Ö r├│wnie┼╝ mowa, ogromnie wzrasta wiedza o ┼Ťwiecie i wszystko to znajduje odzwierciedlenie w zabawach, kt├│re staj─ů si─Ö coraz bogatsze. W tym okresie dziecko podczas zabawy na┼Ťladuje czynno┼Ťci doros┼éych np. myje lalk─Ö, karmi j─ů, usypia. Do tego rodzaju dzia┼éalno┼Ťci potrzebne s─ů dziecku rozmaite zabawki. Z ich ilo┼Ťci─ů nie nale┼╝y jednak przesadza─ç. Nadmiar zabawek, a co gorsze, panuj─ůcy w┼Ťr├│d nich nieporz─ůdek s─ů wysoce niepo┼╝─ůdane. Dziecko bowiem rozprasza si─Ö, gubi w┼Ťr├│d du┼╝ej ilo┼Ťci przedmiot├│w. Zabawka cieszy dop├│ki jest nowa, po pewnym czasie powszednieje i przestaje interesowa─ç. W tym czasie warto kupi─ç dziecku ksi─ů┼╝eczki, kt├│re ju┼╝ zawieraj─ů tekst s┼éowny, gdy┼╝ lubi ono s┼éucha─ç kr├│tkich wierszyk├│w i opowiada┼ä. Jest to okres ┼╝ycia dziecka, w kt├│rym odkrywa ono ┼Ťwiat, st─ůd te┼╝ pojawiaj─ů si─Ö niezliczone ilo┼Ťci pyta┼ä: dlaczego?, jak?. Jest to w┼éa┼Ťnie pierwszy, tak wyra┼║nie odczuwalny dla otoczenia okres intensywnej nauki. Na te wszystkie pytania nale┼╝y cierpliwie odpowiada─ç w spos├│b rzetelny i przyst─Öpny. Odk┼éadanie wyja┼Ťnie┼ä na potem mo┼╝e tylko zniech─Öci─ç do rozwi─ůzywania nasuwaj─ůcych si─Ö wci─ů┼╝ nowych spraw i problem├│w. A przecie┼╝ chodzi o to, aby dziecko w miar─Ö swoich mo┼╝liwo┼Ťci poznawa┼éo zasady funkcjonowania ┼Ťwiata.
┬á┬á┬á┬á Ma┼ée dziecko najch─Ötniej bawi si─Ö samo, jednak nie znaczy to wcale, ┼╝e nie potrzebuje spotka┼ä z r├│wie┼Ťnikami lub dzie─çmi nieco od siebie starszymi. Najlepiej, gdy pierwszym partnerem wsp├│lnej zabawy jest dziecko nieco starsze, bowiem ogranicza to konflikty a zabawa jest bardziej urozmaicona.
┬á┬á┬á┬á Wielu pedagog├│w wiek przedszkolny nazywa wiekiem zabawy. W tym okresie ┼╝ycia bowiem zabawa stanowi najwa┼╝niejsz─ů czynno┼Ť─ç podejmowan─ů przez dziecko. W┼Ťr├│d wielu rodzaj├│w zabaw na pierwszy plan wysuwaj─ů si─Ö zabawy tematyczne, zabawy w role. Najpomy┼Ťlniej rozwijaj─ů si─Ö one w towarzystwie starszego brata, siostry czy innego zaprzyja┼║nionego dziecka. Udzia┼é rodzic├│w w takiej zabawie powinien by─ç bardzo dyskretny. Dziecku nie nale┼╝y niczego narzuca─ç. Nie nale┼╝y te┼╝ ingerowa─ç bez wyra┼║nej potrzeby w tok akcji. Rola rodzica powinna polega─ç na podsuwaniu potrzebnych rekwizyt├│w i wnikliwej obserwacji. Taka obserwacja podczas zabawy mo┼╝e by─ç dodatkowym ┼║r├│d┼éem informacji o dziecku, gdy┼╝ ujawnia ono wtedy swoje uczucia, prze┼╝ycia i doznania. W czasie zabawy dziecko pokazuje, jak bogaty jest zakres poczynionych przez niego spostrze┼╝e┼ä, zdobytych do┼Ťwiadcze┼ä, jaki jest jego stosunek do r├│┼╝nych ┼╝yciowych zjawisk, czego pragnie, co budzi jego obaw─Ö, jaki jest system jego ocen.
Dla prawid┼éowego rozwoju zar├│wno fizycznego jak i psychicznego niezb─Ödny jest swobodny ruch na powietrzu. Zabawy ruchowe wymagaj─ů odpowiednich przybor├│w i staja si─Ö ciekawsze, kiedy dziecko ma do swojej dyspozycji pi┼ék─Ö, obr─Öcz itp. Trzy i czterolatka warto zach─Öca─ç do zabawy pi┼ék─ů. Nie potrafi on jeszcze bawi─ç┬á si─Ö ni─ů z innymi, bo dopiero uczy si─Ö trudnej sztuki rzucania i chwytania. Najch─Ötniej bawi si─Ö wi─Öc sam, a pierwszym partnerem mo┼╝e by─ç mama lub tata. Atrakcyjnym jest r├│wnie┼╝ przebywanie w parku. Ale warto pami─Ö ta─ç o tym, ┼╝eby tu tez zabra─ç ulubion─ů zabawk─Ö dziecka. Ma┼ée dzieci nie zawsze lubi─ů spacery. Jednostajny ruch, ci─ůg┼ée nad─ů┼╝anie za doros┼éym mo┼╝e by─ç nu┼╝─ůce i m─Öcz─ůce. Monotonn─ů drog─Ö spaceru warto urozmaici─ç zabawami. Takim urozmaiceniem mo┼╝e by─ç wej┼Ťcie na niezbyt wysoki murek i zeskok, pokonanie kilku schodk├│w, rzucanie szyszk─ů do celu itp.
┬á┬á┬á┬á Dziecko w starszym wieku przedszkolnym lubi bawi─ç si─Ö z r├│wie┼Ťnikami. Zabawy tematyczne czy ruchowe s─ů niepor├│wnanie bogatsze i ciekawsze, je┼╝eli uczestniczy w nich kolega ÔÇô r├│wnolatek. Czasami jednak dziecko pragnie zabawy samotnej, w ciszy, spokoju, skupieniu, nie przerywanej niczyimi uwagami czy pytaniami. Najbardziej nadaj─ů si─Ö do indywidualnego wykonywania wszelkie zabawy konstrukcyjne. Wymagaj─ů one bowiem namys┼éu, zastanowienia, refleksji, pokonywania trudno┼Ťci, jakie stawia oporne, niepos┼éuszne-ma┼éo jeszcze sprawnym r─Ökom-tworzywo. Rozwijaj─ů wyobra┼║ni─Ö przestrzenn─ů, zmuszaj─ů do tw├│rczego my┼Ťlenia, rozwi─ůzywania coraz to nowych problem├│w. Dlatego w┼Ťr├│d zabawek dziecka powinny znale┼║─ç si─Ö przede wszystkim klocki o zr├│┼╝nicowanych kszta┼étach, pozwalaj─ůce wznosi─ç r├│┼╝ne architektoniczne formy. Je┼╝eli zademonstrujemy, co i w jaki spos├│b mo┼╝na z nich zrobi─ç, zbudowa─ç, dziecko ch─Ötnie si─Ö zajmie zabawk─ů. Najpierw b─Ödzie uk┼éada┼éo zupe┼énie proste i nieskomplikowane kompozycje, a dopiero, kiedy nabierze pewnej wprawy, zacznie coraz bardziej udoskonala─ç i urozmaica─ç swoje konstrukcje. Opr├│cz klock├│w mo┼╝na tu wykorzysta─ç uk┼éadanki magnetyczne, r├│┼╝nego rodzaju mozaiki, przybijanki itp.
┬áRola rodzic├│w w organizowaniu zabawy dziecka to przede wszystkim stworzenie odpowiednich warunk├│w. S─ů jednak zabawy, kt├│re powinny odbywa─ç si─Ö przy pomocy i z udzia┼éem doros┼éych. S─ů to zabawy dydaktyczne, kt├│re doskonal─ů sprawno┼Ť─ç, i poszerzaj─ů wiadomo┼Ťci. Ucz─ů one koncentrowania uwagi, ─çwicz─ů spostrzegawczo┼Ť─ç, pami─Ö─ç, refleks, ucz─ů prawid┼éowego kojarzenia poj─Ö─ç, segregowania przedmiot├│w, uk┼éadania ich w zbiory, liczenia, logicznego rozumowania, rozr├│┼╝niania kolor├│w. Dzieci bardzo lubi─ů r├│┼╝nego rodzaju ┼éamig┼é├│wki, loteryjki, domino obrazkowe lub liczbowe, dobieranki, gry planszowe, popularne bierki czy pche┼éki. Wszystkie one pomagaj─ů w doskonaleniu sprawno┼Ťci umys┼éowej dziecka, wyrabiaj─ů wytrwa┼éo┼Ť─ç, samodyscyplin─Ö, poczucie sprawiedliwo┼Ťci, wymagaj─ů bowiem przestrzegania pewnych regu┼é.
┬á┬á┬á┬á Czas wolny sp─Ödzony razem nie tylko zbli┼╝a rodzic├│w i dzieci i zwielokrotnia wi─Ö┼║ mi─Ödzy nimi, ale r├│wnie┼╝ dostarcza dzieciom w┼éa┼Ťciwych wzor├│w rozrywki. Wsp├│lnie sp─Ödzone chwile procentuj─ů jak najcenniejszy kapita┼é. Dziecko bawi─ůc si─Ö r├│wnocze┼Ťnie si─Ö uczy, a rodzice lepiej je poznaj─ů. M┼éody cz┼éowiek od dzieci┼ästwa przyzwyczajony do wype┼éniania czasu wolnego r├│┼╝norodnym dzia┼éaniem nie b─Ödzie w przysz┼éo┼Ťci narzeka┼é na nud─Ö, potrafi wzbogaci─ç formy rozrywki, kt├│rych nauczy┼é si─Ö i do kt├│rych przywyk┼é w domu.┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á
    

BIBLIOGRAFIA:
1.┬á┬á┬á Klimowa M., ÔÇ×Zabawy z moim dzieckiemÔÇŁ, IWZZ, Warszawa 1986.